امام باقر (ع) : کمال انسان ، تمام کمال در سه چیز است : فراگرفتن علم دین و شکیبایی در پیش آمدها و ناگواریها و اندازه نگه داشتن در زندگی.  انوارالبهیه صفحه ۱۴۳

8:53:22 PM 1396 / 08 / 30
 

گزارش جلسه صبحانه کاری " دانش پژوهی آموزشی"

دانش پژوهی آموزشی

         در راستای اهداف هفدهمین همایش کشوری آموزش علوم پزشکی کشور، نشست صبحانه کاری، روز یکشنبه 12 اردیبهشت ماه 1395 از ساعت 8-7 صبح در محل سالن پذیرایی مرکز همایش های رازی با هدایت مجریان، دکتر طاهره چنگیز، دکتر شعله بیگدلی و فخرالسادات میرحسینی (به ترتیب: اعضای هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، ایران و کاشان) و با حضور 20 شرکت کننده برگزار گردید. برنامه این نشست که در قالب منوی شبیه سازی شده یک صبحانه به شرکت کنندگان تقدیم شد به سه بخش زیر تقسیم گردید:  (رویکرد کلی جلسه بحث و تعامل بود)

1.  معارفه (به عنوان بخش اشتهاآور منو: بوی خوش آشنایی)

2. بخش دانش و تجربه (پیشنهاد روز: انواع فعالیت آموزشی، تعریف واژهها و بیان تجارب و خاطرات دانش پژوهی)

3.پیام نشست (بیرون بر: جمعبندی و نتیجه گیری توسط برگزار کنندگان و شرکت کنندگان).

توضیحات:

معارفه (به عنوان بخش اشتهاآور منو: بوی خوش آشنایی)

 با خیر مقدم سرکار خانم دکتر چنگیز آغاز شد. سپس کلیات وضعیت دانش پژوهی و اهمیت آن در آیین نامه جدید ارتقا معرفی شد و به اهمیت این صبحانه کاری و فعالیت های پژوهشی- پایان نامه ای خانم میرحسینی معرفی گردید. سپس شرکت کنندگان خود را معرفی نمودند. دکتر ندا مهرداد و  دکتر شعله بیگدلی به معرفی مقدماتی دانش پژوهی و اهمیت توجه به مفهوم آن اشاره کردند.

 خانم میرحسینی بخش های مختلف صبحانه کاری را معرفی کردند: معرفی برنامه، مقدمه، تعریف واژه، بیان تجربه و خاطره در باره دانش پژوهی آموزشی به منظور تحلیل تجارب. همچنین قرارشد در صورت نیاز از طریق ایمیل اساتید درباره موضوع با آنان گفتگو شود. از شرکت کنندگان درخواست شد درباره ضرورت، چالش ها، اقدامات انجام شده و الزامات برای انجام فعالیت های دانش پژوهی صحبت کنند. بیرون بر درباره جمع بندی تجارب شرکت کنندگان بود.

    سپس شرکت کنندگان به معرفی خود پرداختند. شرکت کنندگان عبارت بودند از دانشجویان دکترای آموزش پزشکی و اعضای هیات علمی از شهرهای بوشهر، اصفهان، مازندران، ارومیه، تهران (دانشگاه های مختلف).اسامی به پیوست است.

دانش و تجربه

 (پیشنهاد روز: انواع فعالیت آموزشی، تعریف واژهها و بیان تجارب و خاطرات دانش پژوهی)

  •  رسیدن به تعریف مشترک درباره واژه ها با مطالعه منوی تهیه شده
  • درخواست از شرکت کنندگان برای بررسی تعاریف ارائه شده
  • بر اساس تعاریف اشاره شده، تجارب دانش پژوهی و شرکت در جشنواره را شرح دهند
  •   فعالیت های انجام شده منطبق با فعالیت دانش پژوهی را ارائه نمایند،

    هدف از اشتراک خاطرا ت آن است که با بیان خاطره و بحث روی خاطرات، بحث باز شود و بتوان به بعضی از موانع، زمینه ها، پیش نیازها، فرایند، توصیه هایی برای تسهیل کار یا سازماندهی بهتر کار و استفاده بهتر از نتایج یا استمرار و استقرار نتایج فعالیت ها به عنوان توصیه های صبحانه کاری به مسئولین همایش منتقل کنیم. یعنی دو قسمت دارد: بحث مفهوم سازی و اقداماتی که کمک می کند به گسترش دانش پژوهی و کمک به استفاده بهتر از فرایندهای دانش پژوهی و محصولات حاصل از فعالیت های دانش پژوهانه

   انواع  فعالیت آموزشی اعضای هیات علمی و مقدمات دستیابی به آن به شرح زیر ارائه گردید:

-        رهبری آموزشی : درک انواع ساختارهای قانونگذاری، مدیریتی و سازمانی و سیاست های شکل دهندهی آموزش پزشکی

-        تدریس: ارتقای مهارت طراحی کوریکولوم، برنامه ریزی، انتقال (اجرا) و ارزیابی آن

-        اسکالرشیپ آموزشی:کسب مهارت پژوهش در آموزش و توسعه ی نوآوری های آموزشی.

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25413912

مباحث دانش پژوهی مورد بحث

·      ضرورت ارائه تعریف و واضح سازی دانش پژوهی آموزشی و تمایز از سایر مفاهیم مشابه

·      ضرورت واضح سازی ارتباط دانش پژوهی آموزشی با دیسیپلین

·      ترجمان دانش و ارتباط آن با دانش پژوهی آموزشی

·      ایجاد نگرش مثبت در اساتید در راستای برنامه های دانش پژوهی آموزشی (فوت کوزه گری؟)

·      دانش پژوهی آموزشی "چه هست" و "چه نیست"؟

·      آیا همه اعضای هیئت علمی باید فعالیت دانش پژوهی داشته باشند؟ یعنی 17000 نفر عضو هیئت علمی باید حداقل یک فعالیت دانش پژوهی در دوره کاری خود داشته باشند؟

·      آیا "دانش پژوهی آموزشی" همان "پژوهش در آموزش" است؟

·      آیا روشی برای آموزش دانش پژوهی به دانشجویان دکترا وجود دارد؟

·      آفت های دانش پژوهی آموزشی چیست؟ (مانند الزامی و شرطی بودن،...) چگونه می توان از این آفت ها جلوگیری کرد؟

·      آیاتعیین اولویت های دانش پژوهی ضرورت دارد؟ مرجع تعیین کننده چه کسی باشد؟ کلا امکان پذیر است؟

·      آیا کار مداخله ای در حیطه آموزش و یا هر کار پژوهشی در حیطه آموزش، دانش پژوهی است؟

·      ضرورت استخراج ویژگی های دانش پژوهی آموزشی (استمرار، پویایی، رفلکشن در بطن کار، ...)

·      عدم آشنایی اکثر اساتید با دانش پژوهی علیرغم برگزاری کارگاه های متعدد در این زمینه ایجاب می کند فوت کوزه گری در کارگاه ها آموزش داده شود و به کلیات پرداخته نشود.

·      از نظر دانشجویان فقدان آموزش درباره دانش پژوهی جزو مصادیق بی عدالتی در نظر گرفته شده است.
 

پیام نشست (بیرون بر: جمعبندی و نتیجه گیری توسط برگزار کنندگان و شرکت کنندگان)

·      توجه به پژوهش های آموزشی در رشته تخصصی

·      تهیه فرایندها بر اساس مشکلات آموزشی موجود (برای مثال، حضور فعال دانشجو در کلاس درس)

·      نیاز سنجی و اینکه نیاز واقعی مد نظر قرار بگیرد.

    نیاز به انجام فرایند آموزشی و آیا واقعا مشکلی را برطرف ساخته است؟ یکی از الزامات که مورد توجه قرار می گیرد

·       فعالیت های دانش پژوهی الزامی نیست

·       حل عالمانه مشکلات با دانش پژوهش فرق دارد

·       اگر برای رفع مشکل به مطالعه متون و بررسی اقدامات و تجارب سایرین بپردازیم نوعی فعالیت دانشورانه (Scholarly education)  است اما اسکالر شیپ نیست. هر مداخله مبتنی بر رفرنس و کار همکاران اقدام خوب و با ارزشی است اما اسکالر شیپ نیست.

·       در آیین نامه جدید به عنوان الترناتیو است و تا 50% امتیازات ماده پژوهش (ماده 2) را  می شود از فعالیت های دانش پژوهی آموزشی Scholarship of Education or Scholarship of Scienceکسب کرد. بحث الزامی حذف شده، اما مشوق آن خیلی قوی شده، نگرانی معلمین راجع به مقاله ISIرا برطرف می کند و دوستان research-oriented     متوجه شده اند که توجه صرف به پژوهش منجر به چه آسیب هایی شده است.

·      تعریف واژه ها:

تعالی آموزش (Excellence in education):بازنگری و ارتقای مداوم (مستمر) فعالیت‎های آموزشی بر اساس یک فرایند تصمیم گیری شهودی و غیر آگاهانه

Leger,A., Van Melle, E., et al. (2009). Creating a Foundation for SoTL and Academic Advancement at Queen's University (https://www.google.com)

آموزش دانشورانه (Scholarly teaching):بررسی سیستماتیک یک مسئله خاص در فعالیت تدریس یا آموزش، به صورت آگاهانه، با استفاده از تئوری های آموزشی و متون مرتبط (ibid)

نوآوری آموزشی (Educational innovation):نوعی مداخله آموزشی جدید و مفید برای ارتقاء کیفیت آموزش است که توسط عضو هیات علمی به صورت پویا، در سطح فرد، گروه، دانشکده، دانشگاه، موسسه و یا کشور انجام میشود و در هر یک از حیطه­های زیر انجام پذیر است:

  •    روش های یاددهی و یادگیری
  •   برنامه­ ریزی آموزشی
  •    ارزشیابی آموزشی (دانشجو، برنامه وهیات علمی)
  •     منتورینگ و مشاوره
  •    مدیریت و رهبری آموزشی
  •      محصولات آموزشی

دانش پژوهی آموزشی یا اسکالرشیپ یاددهی –یادگیری [Educational scholarship (ES) OR (SOTL)]خلق و ارائه یک  اثر به شکلی که  کیفیت آن توسط همکاران قابل داوری باشد و این اثر بهنحوی انتشار و عمومیت یابد که دیگران از آن بیاموزند و فعالیت خود را بر آن بنیان نهند. (ibid)

دانش پژوهی باید: نوآورانه باشد به بدنه دانش اضافه کند، در معرض نقد قرارگیرد و ارزشیابی / خود ارزشیابی شود

باید مراقب آفت های اسکالرشیپ باشیم مانند: الزامی شدن و شرطی شدن آن در فرایندهای استخدامی و ارتقا اعضای هیات علمی. ضمنا ضرورت استخراج دقیق موانع و تسهیل گرها و ویژگی های دانش پژوهی وجود دارد. مواردی مانند استمرار، پویایی، رفلکشن در حین انجام کار، فیدبک و به اشتراک گذاری در بطن کار از ویژگی های مهم فعالیت داش پژوهی است.

در پایان از شرکت کنندگان با گل محمدی قمصر کاشان نیز پذیرایی انجام شد.

 

 

 

   

جشنواره پرتال

انتخاب پرتال برتر